İletişim Bilgileri

TERCUMAN EĞİTİM BİLİM TEKNİK ARAŞTIRMA GELİŞTİRME MERKEZİ

  • Yetkili Kişi: HARUN PEHLİVAN
  • Telefon numarası: +90 (538) 417-62-30
  • Adres: YENİ MAH MİMAR SİNAN SOKAK NO ::2, SULUOVA, Amasya, 05500, Türkiye

Çalışma Saatleri

Sitedeki güncellemeler

Meslek Seçiminin Önemi ve Sınav Stresi

06.04.2017 00:13

Meslek Seçiminin Önemi ve Sınav Stresi Meslek de şart, stresi yenmek de

28 Mart 2017 Salı

Bir meslek ya da eğitim dalı seçmekle, aynı zamanda gelecekte iş bulmada zorluk yaşayıp yaşamayacağımızı, hayatımızı nasıl bir ortamda sürdüreceğimizi, iş ve arkadaş çevremizin kimlerden oluşacağını, toplumda hangi konumda olacağımızı, ailemize ne gibi imkânlar sunacağımızı, kısacası genel yaşam biçimi ve standardımızı da belirlemiş oluyoruz.

Her birimiz günlük yaşamımızda irili ufaklı onlarca karar vermekteyiz. Bu kararlarımızın pek çoğu sıradan olup, bireysel yaşamımızı genellikle fazla etkilemezler. Örneğin bugün hangi kıyafeti giyeceğimiz ya da akşamleyin ne yiyeceğimize karar vermemiz gibi. Ancak bireyler zaman zaman yaşamlarını ciddi oranda etkileyecek önemli kararlar da verirler. İnsanoğlunun hayatı boyunca verdiği en önemli birkaç karardan birisi, mesleğini ya da onu bir mesleğe götürecek eğitim programını seçmesidir. Çünkü bu tür kararlar, sonuçları itibariyle bireyin bütün yaşamını etkileme potansiyeline sahiptir. Sağlıklı bir meslek kararı vermek hem işimizde başarılı olmamız hem de iş tatmini elde ederek mutlu olmamıza yardım eder.

Mesleki kararlarımız, bir geçim yolu olmanın ötesinde, sosyalleşmemiz, bir şeyler üreterek kendimizi değerli bir birey olarak görmemizin de bir yoludur. Başarı duygumuzu ve kişisel doyumumuzu etkileyen kariyer serüvenimiz, toplumda bir yer edinme, saygınlık kazanma ve kendimizi gerçekleştirmenin de bir yoludur.

Sağlıklı bir meslek ya da eğitim dalı seçmekle, aynı zamanda gelecekte iş bulmada zorluk yaşayıp yaşamayacağımızı, hayatımızı nasıl bir ortamda sürdüreceğimizi, iş ve arkadaş çevremizin kimlerden oluşacağını, toplumda hangi konumda olacağımızı, ailemize ne gibi imkânlar sunacağımızı, kısacası genel yaşam biçimi ve standardımızı da belirlemiş olacağız. Bu nedenle her ülkenin ve işletmenin kendi insan gücü planlamasını yapması kadar, her bireyin de kendi bireysel kariyer planlamasını yapması; ilgi, yetenek, kişisel değer ve kişiliğine en uygun meslek ya da eğitim programını seçmesi gerekir. Unutulmamalıdır ki, sağlıklı meslek kararları bir anlık bir düşüncenin değil, bir gelişim sürecinin ve sunulması gereken bir dizi yardımın ürünüdür.

Sınav Stresi ve Başetme Yolları

Sevgili gençler, önümüzdeki aylarda geleceğinizi şekillendirecek ve meslek serüveninizde önemli bir dönüm noktası olacak pek çok sınavla kaçınılmaz olarak yüzleşeceksiniz. Ortaöğretime geçiş sınavları, Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) ve ardından Lisans Yerleştirme Sınavları (LYS) bunlara örnek verilebilir. Adaylar için hayati önem taşıyan bu sınavlar, bazı gençler için yoğun kaygı ve strese neden olmakta hatta bazı gençler için ölüm kalım meselesi gibi algılanmaktadır.

Sınav hemen her adayda belli oranda stres yaratmaktadır. Stresi yoğun yaşayan adaylar, bilgi düzeyleri ne olursa olsun performanslarını yeterince ortaya koyamama tehlikesi yaşamaktadır. Bu yazıda kişiliği belli düzeyde örseleyici bu dönemden en az hasarla çıkabilmeniz için birkaç tavsiyeye yer vermeye çalışacağız.

Çünkü sahip olduğunuz bilgiler, sınavda başarılı olmak için tek başına yeterli olamamaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, üniversite giriş sınavına hazırlanan bazı öğrencilerin kaygı düzeyi, genel cerrahi hastalarının kaygı düzeyinden bile yüksek bulunmuştur.

Stres ve Sınav Stresinin Tanımı

Stres bir eylem ya da durumun kişi üzerinde yarattığı fiziksel veya psikolojik zorlanmaya verilen tepkidir. Bir bakıma günlük hayatta karşımıza çıkan ruhsal ve fiziksel gerginliklerdir.

Sınav stresi ise sınavlarda fizyolojik, davranışsal ve bilişsel öğeleri olan ve adaylarda gerginlik yaratan bir durumdur. Bu stresin dozu yüksek olduğunda, öğrenilen bilginin sınav sırasında etkili biçimde kullanılmasını engelleyip, performansın düşmesine yol açar.

Stresin Çoğu Zarar Azı Karar

İnsanin bedensel ve ruhsal varlığını tehlikede görmesi sonucunda yasadığı tedirginlik olarak tanımlanan stres, aslında insanoğlunun varoluşundaki en temel duygulardan biridir. Pek çok insan stresi, gerginlik ve sıkıntı hissi veren olumsuz bir duygu olarak tanımlasa da, fiziksel ve psikolojik dengesizlik meydana getirmeyecek düzeyde olan stresin, bireyi kamçıladığı, öğrenme aktivitesini olumlu etkilediği söylenebilir. Çünkü orta düzeydeki stres, kendimizi keşfetmenin ve potansiyelimizi kullanmanın bir yoludur; bizi motive eder, performansımıza olumlu yansır. Nasıl kaygı düzeyinin yüksek olması, kişinin dikkatini toplamasını ve enerjisini etkili bir biçimde kullanmasını engelliyorsa, hiç kaygı duymamak da motivasyonu düşürür. Bu nedenle amaç, stresi tamamen ortadan kaldırmak değil, belli bir düzeyde tutarak, varlığını yarara dönüştürmek, diğer bir değişle stresi denetlenebilir bir düzeyde tutmaktır. Bu nedenle stresin “çoğu zarar, azı karar” denebilir.

Sınav Stresi Yaşadığımızı Nasıl Anlarız?

Sınavdan günlerce önce başlayan başarılı olup olamayacağınız endişesi beyninizi sürekli meşgul ediyor, “sınav sırasında her şeyi unutacağım” diye korkuyor, üstelik bu kaygı günlük çalışma ve yaşama kalitenizi olumsuz etkiliyor, hayattan zevk almanızı engelliyor, uykunuzu ve iştihanızı kaçırıyor, neredeyse sınavdan başka bir şey düşünmüyorsanız sınav stresini yoğun yaşıyorsunuz demektir. Sınav öncesi gerginliğiniz artarak sınavı saatini ecel saati gibi görmeye başlıyor, deneme sınavlarında bile eliniz ayağınız titriyor, beyniniz zonkluyor, soruları heyecandan okuyamıyor, okusanız bile sorulara odaklanamıyorsanız sınavlarla başınız belada demektir. Kendinizi bu durumda görüyorsanız, aşağıda yer alan stres faktörlerini tanımanız ve uzak durmanız gerekmektedir.

Sınav Stresini Arttıran Faktörler

•Sınava yeterince hazırlanmamak.
•Verimsiz çalışmak.
•Zamanı etkin kullanamamak.
•Ders dışı faaliyetlere fazla zaman harcayarak kaçma davranışı sergilemek.
•Sınavda kapasitenin üstünde, gerçekçi olmayan bir performans beklemek.
•Yeteneği hakkında kuşkuya düşmek, başarılı olamayacağını düşünmek.
•Kendini sık sık başkalarıyla kıyaslayarak, yetersiz görmek.
•Başarılı olma baskısını yoğun biçimde hissederek, aile ve diğer yakınları hayal kırıklığına uğratmaktan korkmak.
•Sürekli biçimde sınavı ve sınav performansını düşünerek, telafisinin olmadığını sanmak.
•Sınavda yeterince başarılı olamayınca bunun her şeyin sonu olacağını düşünmek.

Sınav Stresi İle Başa Çıkma Yolları

•Sınava iyi biçimde hazırlanın. Sınava ne kadar iyi hazırlanılırsanız kendinize olan güveniniz o kadar artar, kaygınız o ölçüde azalır.
•Planlı çalışma ve zamanı etkin kullanma alışkanlığı kazanın. Bu alışkanlıklar başarınızı arttırdığı gibi stres faktörlerini de azaltır.
•Ulaşabileceğiniz gerçekçi hedef belirleyin.
•Derin soluk alma egzersizleri yapın. Doğru nefes egzersizleri bedende stres sonucu ortaya çıkan adrenalin, noradrenalin, nöropinefrin gibi maddeleri azaltır.
•Bedensel egzersizler yaparak bedeninizin gevşemesini sağlayın.
•Olumlu özelliklerinizi düşünerek kendinizi motive edin, motivasyonunuzu düşü- ren kişi ve ortamlardan uzak durun.
•Sınav öncesi bilginizi daha iyi durumdaki adaylarla karşılaştırmayın, zira bu tür karşılaştırmalar stresinizi daha da arttırabilir.
•Yapamayacağım, başaramayacağım şeklindeki felaket senaryolarından uzak durun.
•Sınav öncesinde, bu sınavı kazanmanız gerektiğini, ama kazanamasanız da dünyanın sonu olmadığını ve telafisinin olabileceğini düşünün.
•Kazanmazsam mahvolurum, ailemin yüzüne nasıl bakarım gibi düşünceler- den kendinizi arındırın. Çünkü bu tür düşünceler kaygımızı arttırmaktan baş- ka işe yaramaz. Bunun yerine olumlu yönde düşünmeye çalışın, başaracağınıza inanın, pes etmeyin.
•Çalışma, dinlenme, beslenme ve uyku saatlerinizi düzene koyun.
•Yaparken zevk aldığınız aktivitelere de zaman ayırın, ancak TV izleme ve oyun oynama sürelerini makul düzeyde tutun.
•Sınava hazırlanırken moraliniz bozulduğunda, geçmişteki başarısızlıklarınızı değil başarılarınızı düşünün.
•Sınava hazırlanırken olabildiğince çatışmalardan kaçınmaya çalışın, sınav stresine başka stresler eklemeyin.

Yazar: Doç. Dr. Metin PİŞKİN